Woonwagenkampen
Uitleg verschijningsvorm
Woonwagenkampen worden in verband gebracht met grootschalige hennepteelt, illegale autosloperijen, autodiefstal en allerlei andere vormen van criminaliteit. Ze worden gezien als vrijplaatsen waarover de overheid en de Belastingdienst jarenlang geen enkele controle hebben gehad.
Casusbeschrijving probleem
Zo'n 120 politieagenten en ambtenaren van de gemeente Rotterdam en de belastingdienst zijn gisteren het woonwagenkamp De Kievit in de Rotterdamse Beverwaard binnengevallen. De politie vond drie hennepkwekerijen, nam enkele tienduizenden euro's in beslag en stelde vijf gevallen van diefstal van stroom vast. De sociale dienst beëindigde na de inval de uitkering van twee mensen en schortte die van vijf anderen op. De belastingdienst inde een nog onbekend bedrag aan openstaande vorderingen en de Gemeentebelastingen stelde opnieuw de waarde van de woonwagens vast.
Signalen en signaleerders
Aantreffen gestolen auto’s, hennepplantages, heling, energiediefstal, overlast. Anonieme tips, meldingen van politie, Belastingdienst, brandweer en energiebedrijven.
Verantwoordelijken
Politie, gemeente.
Strategische partners
Belastingdienst, energiebedrijven, brandweer, reinigingsdienst, Bovag, Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit, uitkeringsinstanties.
Vormen van toegepaste aanpak
Vrijplaatsen kunnen gedefinieerd worden als ‘plaatsen met een ernstig handhavingstekort waar de overheid niet of onvoldoende optreedt vanwege bedreigingen’. De woonwagencentra zijn hiervan het beste voorbeeld.
Omdat de handhaving op woonwagencentra tal van beleidsterreinen bestrijkt, kan dit integraal worden aangepakt. Aangezien de problematiek lokaal is, ligt het in de rede dat de regie bij de gemeente ligt. Het optreden tegen vrijplaatsen vraagt van de gemeente een inzet vanuit meerdere beleidsterreinen. In het verlengde daarvan kunnen gemeenten ook de diverse rijksdiensten en inspecties aanspreken om, in goede afstemming, de zaak aan te pakken. Een van de belangrijkste hiervan is de Belastingdienst.
De gezamenlijke aanpak kan leiden tot grootschalige invallen. Zo kan tot een inval worden besloten om diverse belastingen te innen, milieu-inspecties uit te voeren en te controleren op uitkeringsfraude of criminele activiteiten. Zo'n gemeenschappelijke actie werkt ook kostenbesparend.
Ook verschillende andere manieren van bestuursrechtelijke aanpak zijn in principe bruikbaar bij woonwagenkampen. Een woning, woonkeet, woonwagen of ander gebouw kan bijvoorbeeld worden gesloten op grond van artikel 174a Gemeentewet, op grond van een verordening als bedoeld in artikel 174 Gemeentewet of op grond van artikel 13b Opiumwet. Ook onteigening is dan in principe mogelijk.
Aandachtspunten
Handhavende partijen moeten afspraken maken hoe ze bepaalde problemen willen aanpakken en hoe gegevens uitgewisseld kunnen worden. Deze afspraken dienen binnen de geldende juridische kaders (bescherming persoonsgegevens, beperkingen rond uitwisseling van gegevens, et cetera) te worden gemaakt en te worden vastgelegd in een convenant vrijplaatsen.
Aanvullende informatie
Het ministerie van VROM heeft onderzoek gedaan naar vrijplaatsen. In dit onderzoek is geinventariseerd welke gemeenten met vrijplaatsen te maken hebben, wat ze ertegen doen en hoe succesvol dat is. Klik hier om het onderzoek te downloaden. Voor meer informatie kunt u op de website van het ministerie van VROM terecht.